Η σημερινή προσέλευση στις κάλπες αφορά μια κρίσιμη επιλογή για τους Βραζιλιάνους: τέσσερα επιπλέον χρόνια στον βετεράνο ηγέτη της αριστεράς Λούλα ή επιστροφή της δεξιάς στην εξουσία με τον γερουσιαστή Φλάβιου Μπολσονάρου.
Ο Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σλίβα, που κλείνει τα 81 την ερχόμενη εβδομάδα, δίνει την ύστατη μάχη του. Στον δεύτερο γύρο ελπίζει να ανατρέψει το αποτέλεσμα.
Με 45% έμεινε δεύτερος, πίσω από τον αντίπαλό του που πήρε 47%. Είναι ο μεγαλύτερος γιος του ακροδεξιού πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου (2019-2022).
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μετρήσεις, ο γερουσιαστής συγκεντρώνει 51% και ο απερχόμενος πρόεδρος 49%. Η διαφορά βρίσκεται μέσα στο περιθώριο στατιστικού λάθους.
Περίπου 160 εκατομμύρια ψηφοφόροι θα κρίνουν αν η Βραζιλία θα εξακολουθήσει να είναι ένα από τα τελευταία προπύργια της αριστεράς στη Λατινική Αμερική ή αν θα ευθυγραμμιστεί με το δεξιό κύμα στην περιοχή, το οποίο ενθαρρύνει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ωστόσο, δεν πήρε ρητή θέση υπέρ του γιου του συμμάχου του, Ζαΐχ Μπολσονάρου.
Ο πρώην αρχηγός του κράτους εκτίει 27ετή ποινή κατ' οίκον για απόπειρα να μείνει στην εξουσία, έπειτα από την αποτυχία της επανεκλογής του το 2022.
Κλίμα αλλαγής
Διεκδικώντας τέταρτη θητεία, όχι συναπτή, ο Λούλα λογίζεται ως υπερασπιστής της δημοκρατίας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις πιέσεις τους σε εμπόριο και διπλωματία.
Ο Φλάβιου Μπολσονάρου, 45 ετών, έχει δεσμευτεί να σκληρύνει την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και να μειώσει τις δημόσιες δαπάνες.
Σε συγκέντρωση υποστηρικτών του Μπολσονάρου στο Μπέλο Οριζόντε, στη νοτιοανατολική Βραζιλία, ο 37χρονος Ζοάου Πάουλου είπε χθες, Σάββατο: «Αρκετά, είναι καιρός για αλλαγή».
Ο γιος του Μπολσονάρου εμφανίζεται ως «πιο μετριοπαθής» σε σύγκριση με τον πατέρα του, ενώ ταυτόχρονα διεκδικεί την κληρονομιά του. Δεσμεύτηκε ότι, αν εκλεγεί, πρώτη του κίνηση θα είναι να τον απελευθερώσει.
Στο μεσοδιάστημα των δύο γύρων, στα μαζικά συλλαλητήρια της αριστεράς ακουγόταν, ανάμεσα σε άλλα, το σύνθημα «Ποτέ ξανά Μπολσονάρου».
Οι διαδηλωτές έφεραν ξανά στο προσκήνιο τον χαοτικό τρόπο με τον οποίο ο πρώην πρόεδρος διαχειρίστηκε την πανδημία Covid-19, την καταστροφή του δάσους του Αμαζονίου και τη διακοπή δημόσιων προγραμμάτων.
Στα χρόνια του Λούλα η αποψίλωση στο μεγαλύτερο τροπικό δάσος του πλανήτη έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.
Το καιρικό φαινόμενο El Niño ευνόησε, όμως, πυρκαγιές που προκάλεσαν ασφυξία στις πόλεις της Αμαζονίας. Η κλιματική αλλαγή αναφέρθηκε ελάχιστα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.
Στην τρίτη θητεία του η ανεργία κατέγραψε ιστορική πτώση και ο πληθωρισμός εμφάνισε σχετική ύφεση.
Οι ψηφοφόροι, όμως, παραπονούνται για το κόστος διαβίωσης και έχουν αγανακτήσει με τη βία.
Μολονότι τα δημόσια οικονομικά βρίσκονται στο κόκκινο, ο ηγέτης της αριστεράς ανακοίνωσε μέσα στην προεκλογική περίοδο δέσμη κοινωνικών μέτρων, ενίοτε πολύ κοστοβόρων.
Μεγάλη παραμένει, ωστόσο, η κληρονομιά των κοινωνικών του προγραμμάτων, που έβγαλαν εκατομμύρια Βραζιλιάνους από το φάσμα της πείνας.
Ο 56χρονος Ουόλτερ ντος Σάντος, που ζει στη βορειοανατολική περιφέρεια της Βραζιλίας, προπύργιο και γενέτειρα του απερχόμενου προέδρου, δήλωσε: «Ακόμη κι αν ορισμένοι μιλάνε για ελεημοσύνη, για εμάς ήταν τεράστια βοήθεια. Επειδή όποιος υπέφερε από την πείνα ξέρει ότι δεν πρέπει να θεωρούμε αυτά τα προγράμματα δεδομένα».
Έπειτα από τον πρώτο γύρο, ο Λούλα αναπροσάρμοσε τη στρατηγική του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο πολιτικός που περιφρονούσε ακόμη και το κινητό τηλέφωνο άλλαξε στάση και έγινε «βασιλιάς της σέλφι».
Στη σκληρή αντιπαράθεση στις πλατφόρμες ενεπλάκη και η Meta.
Το προεδρικό στρατόπεδο κατηγόρησε τη μητρική εταιρεία των WhatsApp, Facebook και Instagram ότι ευνοεί τον αντίπαλο μέσω «χειραγώγησης των αλγορίθμων».
Ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός διέψευσε την κατηγορία. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι υπήρξαν «τεχνικά προβλήματα» σε βάρος του Λούλα.
Όποιος κι αν επικρατήσει, πολιτική ηρεμία δεν διαφαίνεται για τα επόμενα χρόνια.
Ο αναλυτής Τόμας Τράουμαν, μετά τη συντηρητική παλίρροια στις βουλευτικές εκλογές, προβλέπει: «Αν κερδίσει η αριστερά, θα έχει να αντιμετωπίσει τέσσερα χρόνια με ένα εχθρικό Κογκρέσο και απειλές».
«Αν κερδίσει η ακροδεξιά, θα είναι μια κυβέρνηση αντιποίνων, που θα στραφεί εναντίον του Ανώτατου Δικαστηρίου», εκτιμά ο ίδιος. Ο Φλάβιου Μπολσονάρου θέλει να απομακρύνει τον δικαστή Αλεσάντρ τζι Μοράις, ο οποίος είχε την υπόθεση κατά του πατέρα του.

































